Odpowiedzialność członka zarządu

Blog o odpowiedzialności członków zarządu - zwłaszcza w razie bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce

Jak i za co odpowiada członek rady nadzorczej w spółce z o.o.?

Jeżeli w spółce z o. o. funkcjonuje rada nadzorcza jej członkowie odpowiadają wobec spółki jeżeli w wyniku zaniedbań członka rady spółka ta poniesie szkodę. Członek rady nadzorczej ponadto odpowiada za wobec spółki za szkody powstałe w wyniku zaniechania lub działania sprzecznego z prawem lub postanowieniami umownymi, chyba, że nie ponosi winy. Za naruszenie sprawozdań finansowych członek rady nadzorczej odpowiada również wobec spółki.

Jak i za co odpowiada prokurent w spółce z o.o.?

Prokurent nie ponosi odpowiedzialności takiej jak likwidator i członek zarządu z art. 299 K.S.H. mimo ciągłego sporu w doktrynie. Mimo art. 21 ustawy prawo upadłościowe mówi jednak, że obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spoczywa na osobach powołanych do reprezentowania i prowadzenia spraw spółki – prokurent również nie ponosi odpowiedzialności. Prokurent odpowiada więc jedynie w bardzo wąskim zakresie w przypadku przekroczenia udzielonej mu prokury oraz działania w imieniu spółki bo wygaśnięciu umocowania. Prokurent również ponosi odpowiedzialność jeżeli ze swojej winy wyrządził swoim działaniem szkodę innej osobie.

Jakie są konsekwencje skazania członka zarządu?

Wszystko rozbija się o rodzaj popełnionego przestępstwa w wyniku, którego doszło do skazania. Jeżeli jest to jeden z czynów zabronionych typizowanych w kodeksie spółek handlowych wówczas skazanie eliminuje możliwość powołania skazanego na członka zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej albo na stanowisko likwidatora spółki. Jeżeli jednak jest to czyn zabroniony typizowany w kodeksie karnym tj. przestępstwo przeciwko ochronie informacji (art. 265 – art. 269b kk), wiarygodności dokumentów (art. 270 – art. 277 kk), mieniu (art. 279 – art. 295 kk), obrotowi gospodarczemu (art. 296 – art. 309 kk), obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi (art. 310 – art. 316 kk), czy też przestępstwa stypizowane w art. 587, art. 590 oraz art. 591 ksh, wówczas skazany nie może również zostać powołany na w/w funkcję a jeżeli do skazania doszło w trakcie sprawowania mandatu członka zarządu mandat ten wygasa z mocy prawa a skazany winien być bez zbędnej zwłoki usunięty z Krajowego Rejestru Sądowego.

Odpowiedzialność karno-skarbowa członka zarządu – za co może zostać skazany?

Niełatwe zadanie członka zarządu dodatkowo utrudnione jest przez szereg sankcji za nielegalne działania, których – świadomie lub nie – może dokonać członek zarządu.

Skupmy się jednak na czynach o charakterze karno-skarbowym.

Na odpowiedzialność karno-skarbową naraża się ten, kto w celu późniejszego wykorzystania podrabia lub przerabia fakturę w zakresie okoliczności faktycznych mogących mieć znaczenie dla określenia należności publicznoprawnej lub jej zwrotu lub takiej faktury jako autentycznej używa. Za przestępstwo to grozi sankcja karna w postaci pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. Odpowiedzialności karno-skarbową ponosi ten, kto zajmuje się finansowymi aspektami prowadzenia spółki, ale jedynie za czyny umyślne. Nieświadomość jednak nie wyłącza umyślności. Spółka z o. o. odpowiada w sposób posiłkowy gdy przestępstwo lub wykroczenie skarbowe zostało dokonane przez członka jej zarządu, pełnomocnika lub inną osobę działającą w jej imieniu.

Przestępstwa i wykroczenia skarbowe, charakterystyczne dla pełnienia funkcji członka zarządu to m.in. nieprowadzenie lub nieprzechowywanie księgi (rachunkowej, podatkowej) we właściwym miejscu (art. 60 k.k.s.), nieterminowa wpłata podatku przez płatnika (art. 77 k.k.s.), nierzetelne albo wadliwe prowadzenie księgi (art. 61 k.k.s.) i uchybienie w zakresie zgłoszenie identyfikacyjnego bądź aktualizacyjnego (art. 81 k.k.s.).

Jak członek zarządu może bronić się przed odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe spółki?

Członek zarządu – by uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowej spółki – musi udowodnić, że złożył we właściwym terminie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo wykazać, że niezłożenie takiego wniosku lub zaniechanie wszczęcia postępowania układowego nastąpiło bez winy członka zarządu. Ponadto członek zarządu może wskazać mienie spółki, z którego egzekucja zaspokoi zaległość podatkową wobec organu podatkowego.

Odpowiedzialność zarządu za zobowiązania podatkowe spółki

Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania podatkowe spółki z o.o. w konsekwencji może doprowadzić do egzekucji z ich prywatnego majątku, a wszystkie aktywa w nim znajdujące uwzględnić na poczet zaległości podatkowych spółki. Należy mieć na uwadze, że odwołanie zarządu lub rezygnacja któregoś z jego członków nie spowoduje uwolnienia się od tej odpowiedzialności.

W przypadku bezskuteczności egzekucji zobowiązań podatkowych od spółki z o. o. członkowie zarządu odpowiadają za te zobowiązania, ale tylko za ten okres w którym sprawowali funkcję członków zarządu.

 

 

Zgodnie z art. 116 Ordynacji Podatkowej za zaległości podatkowe odpowiadają w sposób solidarny członkowie zarządu spółki  całym swym majątkiem ale tylko wtedy gdy w/w egzekucja z majątku spółki w części lub całości okazała się bezskuteczna. Przepis wskazuje, ze członkowie zarządu spółki z o.o. mogą swoimi prywatnymi majątkami odpowiadać przede wszystkim za te zobowiązania podatkowe spółki, których termin płatności upływał w czasie, gdy pełnili obowiązki członka zarządu. Zmiana zarządu nie uchyla tej odpowiedzialności.

 

Zgodnie z polską ordynacją podatkową wydanie przez organ podatkowy decyzji o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki, muszą być spełnione przesłanki pozytywne:

 

1. nieskuteczność egzekucji przeciwko spółce;

2. pełnienie funkcji członka zarządu w czasie, kiedy upłynął termin płatności zobowiązania podatkowego, które następnie przekształciło się w zaległość podatkową.

 

Istnieje jednak możliwość uwolnienia się od tej odpowiedzialności wykazując, że:

1. członek zarządu dokonał zgłoszenia wniosku o upadłość lub wszczął postępowanie układowe we właściwym czasie;

2. ewentualne niezgłoszenie wniosków o wszczęcie tych postępowań nastąpiło bez winy członka zarządu;

3. wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

 

Udowodnienie wyżej wymienionych przesłanek negatywnych zwalnia członków zarządu z odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe.